Շախմատային քայլ. արդյո՞ք Նազարբաևը հեռացավ

Նման պարագայում ինչո՞ւ  հեռացավ Նազարբաևը կամ արդյո՞ք հեռացավ։

Ղազախստանի նախագահի հրաժարականը կարելի է պայմանավորել երկու հիմնական հանգամանքով։ Նախ, 2019թ․ կլրանա Նազարբաևի 79-ամյակը, և, ինչպես վերջերս շրջանառվում է մամուլում, առաջին նախագահն առողջական որոշակի խնդիրներ ունի, ուստի, աշխատանքային նման ծանրաբեռնվածությունը կարող է նրան հակացուցված լինել։ Հաջորդ կարևոր հանգամանքն այն է, որ այս քայլով Նազարբաևը փորձել է ապահովել իշխանության փոխանցումը վստահելի «իրավահաջորդի»՝ պահպանելով սեփական ազդեցությունը: Վերջին շրջանում Նազարբաևը բավական կարևորում էր «իրավահաջորդի» հարցը։ Լրատվական և փորձագիտական շրջանակների կողմից շրջանառվող առավել հավանական թեկնածուների թվում էին Սենատի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը, ով մարտի 20-ից ժամանակավոր իրականացնում է երկրի նախագահի լիազորությունները, Ղազախստանի Ազգային անվտանգության հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Սամատ Աբիշը, ով նաև Նազարբաևի զարմիկն է, ինչպես նաև Դարիգա Նազարբաևան՝ Ն. Նազարբաևի դուստրը: Նրանք բոլորն էլ վայելում են Նազարբաևի վստահությունը և դեռևս հնարավոր չէ միանշանակ պնդել, թե նրանցից ով կլինի 2020թ. նախագահական ընտրությունների ֆավորիտը:

Իշխանության փոխանցման այս գործընթացում Նազարբաևը փաստացի պահպանում է իր ազդեցությունը, ինչի մասին են վկայում, օրինակ այն, որ ցմահ կշարունակի գլխավորել Ղազախստանի Անվտանգության խորհուրդը և մնալ Սահմանադրական խորհրդի անդամ, ինչպես նաև ղեկավարել իշխող «Նուր օթան» կուսակցությունը: Այս պաշտոններում նրա իրավասությունները հնարավորություն են տալիս շարունակել վճռական դերակատարում ունենալ Ղազախստանի ղեկավարման գործում՝ միաժամանակ ապահովելով իշխանության անցնցում տրանզիտը: Անվտանգության խորհրդին են վերապահված ինչպես արտաքին քաղաքական և պաշտպանական ոլորտներում լուրջ լիազորություններ, այնպես էլ ուժային կառույցների, կենտրոնական և տեղական գործադիր մարմինների աշխատանքների համակարգումը, օրենսդրական նախագծերի վերլուծությունը և իրավական փաստաթղթերի կյանքի կոչմանը հետևելը։

Անցումային այս ժամանակահատվածում քաղաքական կայունության ապահովման նպատակով մեկ ամիս առաջ՝ փետրվարին փոխվել է նաև Ղազախստանի կառավարության կազմը, որը վերջին ամիսներին բավական մեծ քննադատության էր արժանանում ոչ արդյունավետ գործելու պատճառով։ Կառավարության կազմում փոփոխությունները պայմանավորված էին իշխանության նկատմամբ հանրային վստահության բարձրացման, ինչպես նաև կառավարության կազմում առավել վստահելի պաշտոնյաների նշանակման անհրաժեշտությամբ։

 Հաշվի առնելով վերոնշյալ փաստերը՝ կարող ենք եզրակացնել, որ Նազարբաևը հրաժարականից հետո, բնավ, չի պատրաստվում լքել քաղաքականությունը։ Ավելին, Ղազախստանում իշխանությունը դեռևս կշարունակվի փաստացի մնալ առաջին նախագահի՝ Նազարբաևի ձեռքում: